Kategori: Makaleler

Kanı en çabuk ne yükseltir? Bunu ilk kez ciddi ciddi düşünmem, sabah işe giderken metroda başımın dönmesiyle oldu. Ankara’da kışın o keskin soğuğu insanın yüzüne çarparken, bir yandan da aç karnına koşuşturmanın verdiği o hafif sersemlik… O an “kanı en çabuk ne yükseltir?” sorusu sadece bir merak değil, bayağı gerçek bir ihtiyaç gibi kafama çakıldı. Çünkü insan kendi bedenini hissedince, kitaplarda okuduğu şeyler bir anda çok daha somut hale geliyor. Ekonomi okumuş biri olarak genelde her şeyi veriyle açıklama alışkanlığım var. Ama sağlık konusu öyle değil; burada rakamlar kadar deneyim de konuşuyor. Yine de hem tıbbi bilgiyi hem de hayatın…

Merhaba! Erginplastik sayfasına hoş geldiniz. Bugün gündemimizde “Kanser hastaları için hangi yöntem kullanılır” var. Konya’da Bir Akşam, Zihnimde Bitmeyen Tartışma ve “Kanser Hastaları İçin Hangi Yöntem Kullanılır?” Sorusu Konya’nın akşamları garip bir sessizliğe sahip. Sanki şehir konuşmuyor da sadece nefes alıp veriyor gibi. Ben de o sessizliğin içinde yürürken kafamın içinde iki ayrı ses sürekli birbirine laf yetiştiriyor. Bir tarafım mühendislikten geliyor, her şeyi sistem, veri, neden-sonuç ilişkisiyle çözmek istiyor. Diğer tarafım ise insan tarafım; daha sezgisel, daha duygusal, daha “bunu sadece formüllerle açıklayamazsın” diyen bir yerden konuşuyor. Tam o sırada zihnime yine aynı soru düşüyor: Kanser hastaları için hangi…

Günlük Hayatın Küçük Sorularından Öğrenmeye Açılan Kapılar Günlük yaşamın sıradan görünen soruları, aslında öğrenmenin en güçlü başlangıç noktalarını oluşturur. “Saatle duşa girilir mi?” gibi ilk bakışta basit, hatta biraz tuhaf gelebilecek bir soru bile, pedagojik açıdan bakıldığında dikkat, alışkanlıklar, zaman yönetimi, risk algısı ve teknolojiyle kurulan ilişki gibi pek çok öğrenme boyutunu içinde barındırır. Öğrenme, yalnızca sınıf ortamında değil; gündelik yaşamın akışında, küçük kararların içinde ve çoğu zaman fark edilmeyen anlarda şekillenir. Bu yazı, bu tür bir soruyu merkez alarak öğrenmenin nasıl oluştuğunu, nasıl dönüştüğünü ve pedagojinin bu dönüşümde nasıl bir rol oynadığını farklı perspektiflerden ele alır. Öğrenmenin Başlangıç Noktası:…

Erginplastik okurları için hazırlanan bu yazı, Matematikte cebirsel gösterim nedir konusunda rehber niteliği taşıyor. Matematikte Cebirsel Gösterim Üzerine Psikolojik Bir Bakış Matematik dendiğinde aklıma ilk gelen sadece sayılar değil, insan zihninin onları anlamlandırma biçimidir. Cebirsel gösterim ise bu anlamlandırmanın bir tür haritasıdır: semboller, değişkenler ve işlemler aracılığıyla düşüncelerimizi yapılandırır. Kendi deneyimlerimi gözlemlediğimde, bu sembollerle kurduğum ilişki bazen heyecan verici, bazen de kaygı verici olabiliyor. Bu yazıda, cebirsel gösterimi yalnızca matematiksel bir kavram olarak değil, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji merceğinden inceleyeceğim. Bilişsel Perspektiften Cebirsel Gösterim Zihinsel Modeller ve Kavramsal Temsiller Cebirsel gösterim, bir problemi çözmenin ötesinde, zihnin soyutlama yeteneğini ortaya…

Kortizondan Sonra Kilo Vermek: Felsefi Bir Yaklaşım Bugün Kortizondan sonra nasıl kilo verilir hakkında en sık sorulan soruların yanıtlarına Erginplastik ile birlikte bakıyoruz. Hayat, sürekli bir denge arayışıdır; bedenimiz, zihnimiz ve değerlerimiz arasında. Bir gün kendinizi tartıda alışık olmadığınız bir sayı ile karşılaştığınızda, sadece fiziğinizin değişmediğini, epistemolojik bir sorunun da kapınızı çaldığını fark edebilirsiniz: “Ben neden bu noktadayım ve bu bilgiyi nasıl doğrularım?” Kortizon kullanımının ardından kilo almak, salt biyolojik bir süreç değil, aynı zamanda etik, bilgi ve varoluş sorularını tetikleyen bir olgudur. Ontolojik Bir Soru: Beden Kimliği ve Kortizon Ontoloji, varlığın doğasını ve ne demek olduğunu sorgular. Kortizondan sonra…

E ile Hayvan Var mı? Dilin Sınırlarında Başlayan Bir Felsefi Soru Bazen en sıradan görünen bir soru, düşüncenin en derin katmanlarını açar. “E ile hayvan var mı?” ilk bakışta çocukça bir kelime oyunu gibi durabilir; alfabetik bir listeyi çağırır, belki de zihinde hızlıca “fil”, “eşek”, “emü” gibi örnekler dolaşır. Ancak soru, yalnızca biyolojik bir sınıflandırma meselesi değildir. Aynı zamanda dilin dünyayı nasıl kurduğuna, bilginin nasıl üretildiğine ve “varlık” dediğimiz şeyin neye dayandığına dair felsefi bir davettir. Bir anda şu düşünce belirir: Bir şeyin adı yoksa, o şey var mıdır? Ya da daha keskin bir biçimde: Adlandırma, varlığın kendisini mi yaratır?…

Jon Brower Minnoch Kaç Kilo? Beden, Güç ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyasal Bir Okuma Erginplastik ailesi için hazırladığımız bu yazıda Jon Brower Minnoch kaç kilo ile ilgili kritik ayrıntılara yer veriyoruz. Beden üzerine düşünmek çoğu zaman biyolojinin alanı gibi görünür. Ancak insan bedeni aynı zamanda siyasal bir alandır; düzenlenir, ölçülür, sınıflandırılır ve normlara göre yeniden tanımlanır. Jon Brower Minnoch’un ağırlığına dair soru—yaklaşık 635–650 kilogram seviyelerine ulaştığı bilinen bir vaka—salt tıbbi bir istisna değil, toplumun “normal” dediği sınırların nerede başlayıp nerede bittiğini sorgulatan bir örnektir. Bu noktada mesele yalnızca bir insanın kaç kilo olduğundan ibaret değildir. Asıl mesele, bedenin nasıl bir…

Kalıtım Nedir? 10. Sınıf İçin Bilimsel Bir Yaklaşım Erginplastik’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda merak ettiğiniz “Kalıtım ne demek 10. sınıf” konusunu sizin için araştırdık. Kalıtım, aslında yaşamın temel taşlarından biri. Çoğumuzun farkında olmadan deneyimlediği bir kavram ama biyoloji dersinde veya günlük konuşmalarda biraz daha teknik bir şekilde karşımıza çıkıyor. Basitçe anlatmak gerekirse, kalıtım, bir organizmanın özelliklerini ebeveynlerinden alıp sonraki nesillere aktarma sürecidir. Yani göz renginizin, saç tipinizin, hatta bazı huylarınızın arkasında bu mekanizma yatıyor. Genler ve DNA: Kalıtımın Temel Parçaları Kalıtımı anlamak için öncelikle genler ve DNA kavramlarını bilmek gerekiyor. DNA, hücrelerimizin içinde bulunan, vücudumuzun kullanım kılavuzu gibi çalışan bir…